Cây chà là đã trồng có quả ở Việt Nam

Một chùm trái

Đối với mỗi người Việt Nam chúng ta, hẳn cây chà là là cái tên có vẻ hơi xa lạ, nó không phải là cây bản địa ở nước ta. Bởi ta chỉ biết đến chúng ở những khung cảnh sa mạc Trung Đông với những đồi cát trải dài thấp thoáng là ốc đảo xanh mướt với bóng cây chà là vươn cao. Đây là loại cây gắn bó lâu đời với người dân Ả Rập và trở thành biểu tượng của đất nước này. Nhưng giờ đây, không chỉ những đất nước nhiều nắng gió, không chỉ những nơi xa mạc mới có loại cây này. Mà ở nước ta đã có nơi trồng thành công à với những tín hiệu tích cực và đang được quy hoạch để nuôi trồng trên diện rộng. Đang là một trong những giống cây có nhiều tiềm năng ở đất nước ta, vừa có giá trị kinh tế, vừa có thể làm thức ăn và làm vị thuốc.

Tên gọi và nguồn gốc chà là

Tên gọi:

  • Chà là còn được gọi với tên khác là cây cau nga mi
  • Tiếng Anh là Dwraft date Palm
  • Tên khoa học là Phonenix loureiri, thuộc họ Cau – Arecaceae

Nguồn gốc: có nguồn gốc trong khu vực từ quần đảo Canary kéo dài về phía đông tới miền bắc và miền trung châu Phi, đông nam châu Âu (Crete) và miền nam châu Á (từ Thổ Nhĩ Kỳ về phía đông tới miền nam Trung Quốc và Malaysia).

Cây chà là trĩu quả
Cây đang trĩu quả

Các loại chà là

Chà là khi trồng ở mỗi vùng miền thì mang mỗi đặc điểm khác nhau cũng vì thế mà ở mỗi vùng lại có những loại chà là mang những đặc trưng riêng. Mỗi loại mang đặc điểm và giá trị khác nhau. Dưới đây là các loại cây chà là phổ biến được nhiều người ưu chuộng:

Phoenix dactylifera palm – loại trồng để lấy quả. Loại này có 4 giống:

-Kurma KL1 HYBRID Tropis Thailand: xuất ở Thái Lan

-Deglet Noor

-Barhee

-Medjool

  • Phoenix Canariensis palm – trồng làm cảnh
  • Phoenix roebelenii palm – thường được gọi là chà là rừng
Vườn cây chà là có trái
Vườn cây chà là có trái

Cây chà là biểu tượng về văn hóa và tôn giáo

Trong văn hóa người Hồi giáo, chà là và sữa chua hoặc sữa truyền thống là những thực phẩm đầu tiên được tiêu thụ cho Iftar sau khi mặt trời lặn trong tháng Ramadan.

Trong Kinh thánh, cây chà là (hay cây cọ, cây kè) được coi là biểu tượng của sự thịnh vượng và chiến thắng. Trong Thi thiên có nhắc “Người công bình sẽ nảy nở như cây kè”. Cành chà là xuất hiện như một biểu tượng trong điêu khắc trang trí Đền thờ Do Thái thứ hai ở Jerusalem, trên đồng tiền Do Thái, và trong điêu khắc của giáo đường Do Thái. Chúng cũng được sử dụng làm vật trang trí trong Lễ Lều Tạm. Những cành cọ nằm rải rác trước Chúa Giê-su khi Ngài tiến vào Giê-ru-sa-lem vào Chúa nhật Lễ Lá. Như vậy, nó còn có ý nghĩa quan trọng trong tôn giáo phương Đông.

Đặc điểm cây chà là

Thân cây chà là dạng đơn hoặc có chồi rễ mút và phát triển thành bụi. Cây thuộc họ nhà cọ cau, có thân và lá giống như cây dừa nhưng lá dài hơn lá dừa (4-6m), bẹ lá có nhiều gai nhọn. Chà là có dạng thân sơ cột thấp, nên rất dẻo dai nhưng lại cũng khá cứng thân cao 3-6 m và mọc thẳng, thân có màu xám bạc, mập xù xì.

Thân có thể cao đến 40m, đường kính thân từ 40-60cm, rễ có thể đi dài từ 10-15m, tán lá rộng 8m, thời gian cho trái có thể dài đến 80-90 năm. Cây cho hoa vào tháng 2-3 và quả chín, thu hoạch vào tháng 8-12, cây 3 tuổi đã bắt đầu cho quả.

Chà là có các là phụ dài mảnh, đầu lá nhọn cứng, có màu xanh thẫm, lá có nhiều cọng tỏa ra dài khoảng 30 cm, rộng 2 cm. Lá hình lông chim dài từ 1–6 m, tập trung ở phần đỉnh, cuống lá có gai dài màu vàng ở gốc.

Qủa chín mọng rất bắt mắt
Qủa chín mọng rất bắt mắt

Các loài trong chi này có hoa đực và hoa cái trên các cây khác nhau và chúng thụ phấn nhờ gió. Hoa chà là gồm 4 cánh nhọn, mọc thành cụm dài trên 15 cm. Hoa chà là đẹp nhưng cũng hoa cũng không dễ dàng nở nên ta rất hiếm khi trông thấy hoa chà là. Hoa không dễ thấy có màu nâu ánh vàng và rộng khoảng 1 cm, nhưng chúng được nhóm lại thành cành hoa lớn có nhiều nhánh dễ thấy dài khoảng 30–90 cm.

Cây chà là thích hợp trồng trên nhiều loại đất, nhất là đất cát , có mạch nước ngầm càng tốt, chịu được mặn, lượng mưa hàng năm từ 250mm trở lên, nhiệt đột từ 2-60 độ C. Cây thích hợp với đặc điểm khí hậu và thổ nhưỡng của các tỉnh nước ta, nhất là vùng cát ven biển, ven sông.

Cây chà là trồng đã có trái ở Việt Nam

Vào năm 2020 một thông tin xôn xao trên các phương tiện truyền thông, đó là một vườn chà là lê đến 2000 cây đã có trái tại vùng Sa Đéc, Đồng Tháp. Chủ vườn là ông Nguyễn Văn Xuân, ông cho biết rằng từ năm 2014 ông đã nhập một số lượng lớn cây chà là cấy mô từ Thái Lan về trồng nhưng cây phát triển không tốt. Những đợt sau đó khi nhận ra cây phát triển rất tốt trên đất cát pha, ông đã trồng nhiều hơn và được một vườn có trái đầy giá trị như hiện tại

Theo một số kinh nghiệm của người trồng đi trước cũng tương tự như cau và dừa, nó tương đối dễ trồng trong khí hậu nhiệt đới như Việt Nam. Nhưng khâu chọn giống rất quan trọng, nó quyết định đến tính thành bại của cả quá trình trồng

Cây chà là có trái của ông Xuân ở Sa Đéc
Cây chà là có trái của ông Xuân ở Sa Đéc

Lợi ích từ cây chà là

Cây chà là làm cây cảnh

Hiện nay cây Chà là được sử dụng rất nhiều trong thiết kế cây xanh cảnh quan. Chà là với dáng cây to, thân thẳng, tán lá đẹp thanh thoát mang lại giá trị thẩm mỹ cao và còn có thể làm bóng mát ở các trục đường thành thị. Vừa tạo không gian xanh, vừa làm cho không khí trở nên trong lành hơn. Cây có thể được trồng thành các cụm nhỏ kết hợp với đá tự nhiên và các loại cây bụi thấp, tạo thành một tiểu cảnh rất đẹp mắt. Cây cũng có thể được trồng thành các chậu cỡ lớn, cỡ đại, chậu ghép 2- 3 cây, dùng để bày ở sảnh lớn, lối đi lớn nơi có bóng râm.

Một chùm trái
Một chùm trái

Ăn quả

Cây chà trước đây được xem là cây lương thực và giờ nó còn được coi như 1 loại cây ăn quả: quả chà là căng mọng, có vị ngọt hấp dẫn và nhiều năng lượng. quả chà là có thể ăn tươi hoặc chế biến sấy khô. Hiện nay, chà là cũng là một trong những loại cây rất được ưa chuộng tại thị trường Việt và cả trên thế giới. Những quả tươi có thể bảo quản lạnh trong vòng hai tuần còn quả chà là khô có thể giữ tới một năm mà vẫn ngon miệng.

Sử dụng làm thuốc

Trong cây chà là có chất tanin ở mức khá cao. Vì vậy nó được dùng làm thuốc chữa trị một số vấn đề về đường ruột. Các loại siro từ quả chà là điều trị các bệnh như đau họng, cảm lạnh hay viêm phế quản khá hiệu quả.

Lời khuyên cho người trồng chà là lấy trái

Chà là là cây nhiệt đới nên dễ dàng thích hợp ở Việt Nam, do đó để trồng nó về kỹ thuật sẽ không quá khó, cũng tương tự trồng dừa mà thôi. Nhưng Việt Nam không phải là nơi trồng chà là từ xa xưa, nên những hiểu biết của chúng ta về nó còn rất ít, muốn trồng đai trà để lấy trái cần có những nghiên cứu chuyên sâu, hoặc quá trình học hỏi từ những quốc gia đi trước

Cây chà là thực sinh được ươm ở Việt Nam, tốt nhất chỉ nên trồng làm cảnh
Cây thực sinh được ươm ở Việt Nam, tốt nhất chỉ nên trồng làm cảnh

Hiện chà là có 2 phương pháp nhân giống đó là:

  • Cấy mô: Một số nhà khoa học đã nghiên cứu và cấy mô thành công cây chà là ở các nước trồng nhiều như Israel, các nước Ảrập. Đây là phương pháp tốt nhất để nhân giống trồng lấy trái bởi nó giữ nguyên đặc tính cây bố mẹ
  • Ươm từ hạt: Cách này thực hiện dễ dàng với chi phí thấp, hiện đa có nhiều đơn vị cây giống Việt Nam ươm cây để bán bằng cách này, nhưng cây sẽ bị lai do thụ phấn chéo. Chất lượng cây trồng khi cho trái sẽ không đồng đều, tốt nhất cách này chỉ nên trồng làm cảnh chứ không nên trồng lấy trái, Do quá trình sinh trưởng cây sẽ mất nhiều năm, nếu trồng từ cây thực sinh đến khi cho trái không tốt thì người dan sẽ bị thiệt hại rất nặng

Hiện công ty Thế Giới Cây Giống chúng tôi chỉ bán cây chà là thực sinh để trồng làm cảnh

Công ty TNHH  Thế Giới Cây Giống

Địa chỉ:  ĐT750 ấp 3 , xã Trừ Văn Thố, Bàu Bàng, Bình Dương, Vietnam

ĐT: 0988868620

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *